Środowisko

 

Zasoby naturalne i warunki przyrodnicze Gminy.

 

Według podziału fizyczno-geograficznego opracowanego przez Jerzego Kondrackiego .1 Gmina Damasławek leży w obrębie prowincji Niż Środkowoeuropejski, w podprowincji Pojezierza Południowobałtyckie, w makroregionie Pojezierze Wielkopolskie i w granicy mezoregionu Pojezierze Gnieźnieńskie. Powierzchna gminy obniża się w kierunku północno – zachodnim. Rzeźba terenu jest mało urozmaicona. Najwyższy punkt w gminie o rzędnej 120,1 m n.p.m. znajduje się na południe od wsi Dąbrowa. Najniższy punkt o rzędnej 88,2 m n.p.m. znajduje się na brzegu jeziora Czeszewskiego w północno-zachodniej części gminy. Obszar gminy poprzecinany jest płaskodennymi obniżeniami. W dwóch z nich znajdują się jeziora – Czeszewskie (w dolinie Kanału Wapno – Laskownica) i Stępuchowskie (w dolinie rzeki Nielby). Około 2% (209 ha) powierzchni gminy stanowią wody powierzchniowe. Na obszarze tym nie występują większe rzeki, natomiast liczne drobne cieki charakteryzują się niewielkimi wartościami przepływu. Poza małym wysuniętym na północny wschód fragmentem gminy, który znajduje się w zlewni Noteci, cały obszar położony jest w zlewni rzeki Wełny.
Gmina Damasławek jest uboga w surowce mineralne. Występuje tu w niewielkich ilościach kruszywo naturalne tj. piaski drobnoziarniste, eksploatowane na potrzeby miejscowej ludności, w wyrobiskach w Gruntowicach, Mokronosach. Wyrobisko w Damasławku jest już nieczynne. W rejonie Stępuchowa stwierdzono występowanie złóż ropy naftowej. Jednakże złoża te są znikomej wielkości i w chwili obecnej nie nadają się do wykorzystania w procesie wydobywczym. W okolicach Damasławka w wypiętrzonym wysadzie solnym występuje złoże soli kamiennej (rejon na wschód Damasławka – poza granicami gminy).

Obszar gminy nie posiada znacznych zasobów przyrodniczych. Jest bardzo ubogi w lasy. Zajmują one tylko 1,94% powierzchni gminy. Zasadniczym elementem krajobrazu są rozległe areały gruntów ornych, zadrzewienia przydrożne, kępy zadrzewień śródleśnych i przywodnych oraz nieliczne kompleksy leśne. Powierzchnia terenów biologicznie czynnych wynosi 1188 ha, co stanowi 11,8% powierzchni gminy.3 Do największych skupisk zieleni, oprócz lasów, należy zieleń parków zabytkowych, z których 7 wpisanych jest do rejestru zabytków, a parki w Dąbrowie i Mokronosach objęte są ochroną konserwatorską. Na terenie gminy brak jest obszarów przyrodniczo cennych objętych ochroną prawną. Jednak znaleźć tu można kilka pomników przyrody.

 

  • Dąb szypułkowy (Qercus robur) – Herkules – Kopanina
  • Dąb szypułkowy (Qercus robur) – Wincenty – Kopanina
  • Pięć dębów szypułkowych (Qercus robur) – Dębowa korona – Kopanina
  • Platan klonolistny (Platanus hispanica) – Piotr – Damasławek
  • Platan klonolistny (Platanus hispanica) – Paweł – Damasławek
  • Jesion wyniosły (Faxinus Excelsior) – Sylwester – Turza
  • Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos) – Maria – Kozielsko
  • Lipa szerokolistna (Tilia platyphyllos) – Ostoja Kanonika – Kozielsko

 

Charakterystyczne dla gminy Damasławek są, występujące tu, bardzo dobre warunki glebowe. Gleby klas II – IV zajmują aż 81,4% powierzchni wszystkich użytków rolnych.

Użytki rolne stanowią 91,4% powierzchni gminy. Największą powierzchnię zajmują grunty orne, co nie powinno być zaskoczeniem, ze względu na wysoką jakość występujących tu gleb.

 

Źródła: .1 Kondracki J. 2013: Geografia regionalna Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa,  Strategia Rozwoju Gminy Damasławek lata 2015-2020